ელექტროლიტი

http://ekologiaaa.blogspot.com/2009/11/blog-post_8067.html
გაკვეთილის სცენარი


როდის ,,ცივა” და როდის ,,ცხელა” ხსნარში

გაკვეთილის მიზანი: იმსჯელოს ელექტროლიტის შესახე დისოციაციის მიხედვით, განსაზღვროს, რომელი ელექტროლიტები განსაზღვრავენ ხსნარის ,,გაციებას” ან ,,გაცხელებას”. ახსნას დაჯგუფების მიზეზი. მცირე ექსპერიმენტით დაადგინოს ზემოთ აღნიშნული პროცესები.

გაკვეთილის მსვლელობა: ახლი მასალის განხილვის დაწყებამდე მასწავლებელი დაყოფს კლასს სამ ჯგუფად და თითოელ მადგანს სთხოვს დააკვირდეს , როგორ შეიცვლება ტემპერატურა, თუ ერთი ჯგუფი გახსნის წყალში სუფრის მარილს (NaCl), მეორე ნატრიუმის ტუტეს (NaOH) და მესამე შაქარს (C6H12O6).

ამოცანის გასამარტივებლად შეიძლება დაისვას შემდეგი კითხვები:

რა არის ელექტროლიტი? ელექტროლიტები როგორი ბმის შემცველები არიან? რა არის დისოციაცია? ხსნარში როგორი იონები გადადიან, შიშველი თუ ჰიდრატირებული? რა სითბური პროცესები მიმდინარეობს ჰიდრატაციისას და კრისტალური მესრის რღვევისას.

მასწავლებელი შემოიტანს აღნიშვნას, Qჰიდრ და Q კრისტ., Qჰიდრ სადაც ჰიტრატაციის დროს გამოყოფილი ენერგიაა, Q კრისტ ხოლო კრისტალური მესრის რღვევაზე დახარჯული ენერგია.

შემდეგ, მასწავლებლის მითითებით მოსწავლეები ასახელებენ შესაბამის მაგალითებს, მასწავლებელი კი წერს დაფაზე. ამრიგად დაფაზე ჩნდება შემდეგი ჩანაწერი:

ნივთიერება ხსნარის ტემპერატურა ხსნარის ტემპერატურის განმსაზღვრელი ფაქტორი

NaCl შემცირდა Qჰიდრ < Q კრისტ

NaOH გაიზარდა Qჰიდრ > Q კრისტ

C6H12O6 არ შეიცვალა -------------------------



მოსწავლეები თვითონ მიდიან შედეგამდე, თუ რატომ არ შეიცვლება შაქრის გახსნისას ხსნარის ტემპერატურა. შაქარი ადვილად იხსნება წყალში, ხსნარის არც გაცივება შეინიშნება, რადგან შაქრის კრისტალერი მესერი არ არის მტკიცე, არც ხსნარის გათბობა, რადგან შაქარსა და წყლის მოლეკულებს შორის ურთიეთქმედება არ არის ძლიერი.

ცოდნის განვრცობისა და განმტკიცების მიზნით მოსწავლეები ასრულებენ პარაგრაფის ბოლოს მოცემულ დავალებებს, გაიყენებენ ისტ-ს, სადაც მოიძიებენ ჩვენი ორგანიზმისთვის საჭირო ელექტროლიტების ხსნარებზე ინფორმაციებს. ასევე მოსწავლეებს ევალებათ მოიძიონ ცნობები მკვდარი ზღვის პროდუქციის შესახებ.

https://www.blogger.com/comment.g?blogID=556500390051269941&postID=3880310887729704087&page=1&token=1269696460767_AIe9_BG3dSq0h7xQtvrUi1u1SuJC1rHxpz_1tT6EPMoD7AV6bc7XRNs-ZowhAzD9lkGdoVt_EO57qH4UFuXd2uboqD8CdyrHJo8-1eJPr4eYcHwgC2hAO48yFV7TGYzNqRFEEZ6JEGdFBf2Oy3f86M3Hb05Bqi4ZxH00yosoKbKPv7Z4v5YTyN06PxnIuFVAWigeUnjsUCHV84WMXwFE4IrZqcDhala0DA

vaime davitaje ukve meatdev vwer erti da igive dzalian didi komentars da arcertxel ar debs saitze. kide ertxel me vidoi rom nebismieri materia shedgeba molulebisagan rom molekula warmoigmneba ori an meti atomis qimiuri shertebi vicodi rom amomi shedgeba eleqronebisagan protonebisa da neitronebisagan rom eleqtronebi uaryopitat damuxtuli nawlakebia rom neitronebi ki neitraluriad anu umuxtoa . ar vicodi is rom protpnebi da netronebi kvarkisgan shedgeba rom isisni ertmanets gleionebit ukavshirdebin . rom protoni shedgeba ori zeda 9u) da erri qveda (d) kvarkisgan da rom neitroni shedgeba erti zeda (u) da ori qveda (d) kvarkisgan da kidev er vicodi rom saqartveloshi karg videoebsac aketebdnen :D

https://www.blogger.com/comment.g?blogID=556500390051269941&postID=3880310887729704087&page=1&token=1269696460767_AIe9_BG3dSq0h7xQtvrUi1u1SuJC1rHxpz_1tT6EPMoD7AV6bc7XRNs-ZowhAzD9lkGdoVt_EO57qH4UFuXd2uboqD8CdyrHJo8-1eJPr4eYcHwgC2hAO48yFV7TGYzNqRFEEZ6JEGdFBf2Oy3f86M3Hb05Bqi4ZxH00yosoKbKPv7Z4v5YTyN06PxnIuFVAWigeUnjsUCHV84WMXwFE4IrZqcDhala0DA

vaime davitaje ukve meatdev vwer erti da igive dzalian didi komentars da arcertxel ar debs saitze. kide ertxel me vidoi rom nebismieri materia shedgeba molulebisagan rom molekula warmoigmneba ori an meti atomis qimiuri shertebi vicodi rom amomi shedgeba eleqronebisagan protonebisa da neitronebisagan rom eleqtronebi uaryopitat damuxtuli nawlakebia rom neitronebi ki neitraluriad anu umuxtoa . ar vicodi is rom protpnebi da netronebi kvarkisgan shedgeba rom isisni ertmanets gleionebit ukavshirdebin . rom protoni shedgeba ori zeda 9u) da erri qveda (d) kvarkisgan da rom neitroni shedgeba erti zeda (u) da ori qveda (d) kvarkisgan da kidev er vicodi rom saqartveloshi karg videoebsac aketebdnen :D

xo es filmi kai me exla damaiteresa iuristi xo ar gamovsuliyavi da rame mec egeti 6 valentiani xromis meshveobit dabidzurebuli wylisgan daavdebuli xalxi xo ar menaxa da kompania ,, pesipikistvis'' ro camomertmia milionebi. ara kai :D ise ki gamikvirda tavidan bavshvebma ro mixres ia masma am films uyureto da mere saitzec ro shemovedi mevtqvi filmi da qimia ra shuashiatqo mara exla gasagebia. am fimidan gavide 6 valentiani qromis aracveulebivi tvisebebi rac imedia qimiashi damexmareba da cxovrebashic. yvelaze mnishvnelovani ki is iyo rom es sasamarto martla xdeba realur cxpovrebashic da uamravi adamiani sabolod avadeba viagava ,,materialistebi" materialuri motxovnilebebis da gamdidrebis dauwyurebeli survilit xarjze da es mati sindisis uqonlobit aixsneb.mokeld nervebi momishales ..pesipikis'' tanamshromlebma. gorebi.. xoo rac sheexeba mtavar gmir oriod sityvas maszec vityvi. martalia impilsuri da xandaxan ara tavaziania magram filmshi karagd cans rogor jobia is tavazian magaram erti sityvit rom vtqvat borot adamianebs. mas aqvs tavisi mizani da msiken miiswrapvis. arcerti dabrkoleba ar agmocndeba mistvis damabrkolebeli. me eseti adamianebi misabadzad magalidat mimacnia.. erti sityvit es filmi cxovrebis meore cvens mierve sheqmnil mxares gvicveneb romelshic cxovreba chventvitonac ar gvinda... postis bolo videc amas acveneb... es ar aris iseti brobl;ema romelic advilad gamosasworebeli iyos.. simartles tvalebshi caxedva da shecdomebs agiareba swirdeba adamians da mashin sheudzlebeli araperi iqneba tu erik brockovichma shedzlo es eseigi yvelas shedzlebs...

Ame Sevecdebi agixsnaT ra aris indikatori indikatori ari:
nivTierebas omelic fers icvlis mJavis an tutis moqmedebiT indikatori ewodeba. Q
bevs saitze maq nanaxi da rogor me vici qimiur laboratoriebSi iyeneben indikatorebs romlebic feris cvlilebiT gviCveneb xsnari mJavaa TuTEe Tu arcerti ani neitraluria.


sqema dagexmarebaT gaixsenoT rogor xdeba qimiaSi nivTierebebis klasipikacia..
daubrundeT indicators:
mravali yvavili, nayopi. Potoli. Mcenaris fesvi Seicavs Semperav nivtierebebs, romlebsac aqvT unari Seicvalon peri ama tu im nivTierebis moqmedebiT. Indikatorad SeiDDDZLELLLLLleba gamoviyenoT mcenaris, bostneulis nayopi.
Cvenma gundma swored bunebrivi indikatori gamoviyena eqsperimentisatvis, tumca bunebrivi indikatoris naklic agmovacinet Cveni cdis Semdeg. Mivxvdit romis dlzian cota xani DDZlebs. moviZiet inpormacia da turme laboratoriebSi xelovnur indikatoreb iyeneben DDDZiriTadad lakmuss, fenolftaleins, meTilnarijs.
mizani= bunebrivi nayenis indikatoruli Tvisebebi gamokvleva
masala: jami,sawuri sami qila, dana,marili, mister muskuli, sarecxis jele, vaSlis wveni, tanis geli, limoni, supris soda, Zmari, koka_kola.
Davasxit wyali da WurWeli davdgit gazquraze. Avaduget 10 xuti sanam wyali ar hseipereba. Gadmovdgit da gavpiltret migebeuli siTxe qilaSi da gavagrileT
Gadavanawileb miRebuli sitze danarcen or qilaSi, ise rom cxrave qilaSi gvqonda sitxis erTnairi raodenoba.